Πάμε Καλά (;)

  • Μια κριτικΗ αποτΙμηση των πρΟσφατων, κοινΩν δρΑσεων της ΔιεΥθυνσης Σ.Ε.Π.Ε.Δ., της ειδικΗς γραμματεΙας του ΥΠ.Ε.Π.Θ. και τηΣ ΥποδΙΕΥΘΥνσησ ΜΟρφωσης και ΨυχαγωγΙας της ΕΡΤ3

·         Η εισχΩρηση των ιδιωτικΩν πρακτικΩν στη δημΟσια παιδεΙα και το δΙλημμα του λειτουργοΥ της μπροστΑ στη γενικευμΕνη προτροπΗ στην ιδιωτεΙα

Η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, που δικαιούνται και υποχρεούνται να αντιστέκονται με κάθε μέσο εναντίον οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει με τη Βία (άρθρο 120 §4). Έτσι κλείνει το σημερινό, ισχύον Σύνταγμα της Ελλάδος, το οποίο προβλέπει (άρθρο 16 §2 - ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα) ότι η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες.

Πιστεύουμε πως η τελευταία διάταξη δεν τελεί υπό αναθεώρηση στην επόμενη Βουλή. Η τρέχουσα όμως, γενικευμένη τάση συρρίκνωσης του δημοσίου υπέρ του ιδιωτικού τομέα, έχει ήδη εμφανιστεί στην Παιδεία, θέτοντας δίλημμα στους πολίτες, που άτυπα δοκιμάζονται στην αποδοχή της ελαστικής εφαρμογής των συνταγματικών διατάξεων.

Τρανταχτό παράδειγμα, η πρόσφατη και ευρισκόμενη σε εξέλιξη παραγωγή της ΕΤ3 "Πάμε Καλά" - 1ος Τηλεοπτικός μαθητικός μουσικός διαγωνισμός ή "Μελωδόραμα", που παρουσιάζεται με την συνεργασία των Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θεσσαλονίκης.

Η διαδικασία ξεκίνησε με παλινωδίες: αναβολή (21-2-06), ακύρωση της αναβολής και τελικά, εσπευσμένη υλοποίηση (17-03-2006). Το αρχικό έγγραφο της ΕΡΤ3 προωθήθηκε στα σχολεία μέσω των γραφείων Πολιτιστικών θεμάτων & Καλλιτεχνικών Αγώνων Ανατολικής και Δυτικής Θεσσαλονίκης. Στο εν λόγω έγγραφο, η ΕΡΤ3 ξεκινώντας με την έκφραση "Με το βλέμμα στραμμένο στην μαθητιώσα νεολαία του νομού Θεσσαλονίκης" καλεί τα σχολεία να συμμετάσχουν στην εκπομπή Πάμε Καλά. Το έγγραφο με τίτλο "1ος Τηλεοπτικός μαθητικός μουσικός διαγωνισμός" αναφέρει ότι η ΕΡΤ3 "προσδοκά να αναδείξει στο ευρύ κοινό μέσω διαγωνισμού μουσικής, την παιδεία και την αγάπη μαθητών και καθηγητών για τη μουσική" και πως "θα τονώσει και θα επιβραβεύσει το ηθικό των παιδιών που αγαπούν την μουσική και το τραγούδι". Αναφέρεται επίσης ότι "Η ΕΡΤ- 3 θα επιμεληθεί και θα υποστηρίξει κάθε συμμετοχή στο διαγωνισμό με βίντεο στο οποίο θα παρουσιάζεται  το σχολείο και η συμμετοχή των μαθητών του".

Στη συνέχεια του εγγράφου, αναφέρεται ότι "Κάθε εβδομάδα  ο νικητής  θα βγαίνει από την ψηφοφορία του κοινού μέσω SMS και το δώρο της επιβράβευσης θα είναι μια εμφάνιση  (του γκρουπ ή της ατομικής συμμετοχής) σε μουσική σκηνή της πόλης μας". Τέλος, "Στην μεγάλη εκδήλωση του τελικού , που θα πραγματοποιηθεί μετά το τέλος των πανελληνίων εξετάσεων, η ανάδειξη του πρώτου μουσικού σχήματος ή της ατομικής συμμετοχής  θα  γίνει από κριτική επιτροπή. Η κριτική επιτροπή θα απαρτίζεται από εκπρόσωπο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, της ΕΡΤ-3, της δισκογραφικής εταιρίας, από γνωστό μουσικό παραγωγό και από αναγνωρισμένο καλλιτέχνη και ότι Το έπαθλο  θα είναι ένα δισκογραφικό συμβόλαιο".

·     Οι παραπάνω –ανυπόγραφες– ηθικολογικού τύπου αναφορές, χωρίς αμφιβολία κολακεύουν, και υποτιμούν τη νοημοσύνη της εκπαιδευτικής κοινότητας, ενώ ταυτοχρόνως, εμφορούνται από την αγωνία για την εμπορευματοποίηση, που κορυφώνεται πανηγυρικά με την καταλυτική εμπλοκή της δισκογραφικής εταιρίας,  του μουσικού παραγωγού και του συνεπαγόμενου (δίκην επάθλου) δέλεαρ, του δισκογραφικού συμβολαίου. Ας μας εξηγηθεί, γιατί είναι σημαντική η –επί ματαίω– πρόσληψη της αγάπης (…προσδοκά να αναδείξει  στο ευρύ κοινό… την αγάπη μαθητών και καθηγητών για τη μουσική μιας αγάπης, πανάκειας για την προσήκουσα διευθέτηση μέσα στο πλαίσιο της νέας πολιτικής ορθότητας.

Η έναρξη της εκπομπής-διαγωνισμού συνέπεσε με την ανακοίνωση από πλευράς ΥΠ.Ε.Π.Θ. (Δ/νση Συμβουλευτικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων – Ειδική Γραμματεία) της έγκρισης αιτήματος της ΕΤ3 για παρουσίαση του θεσμού των Πανελληνίων Μαθητικών Καλλιτεχνικών Αγώνων 2006. Στην ανακοίνωση αυτή έγινε ευχαρίστως αποδεκτό το αίτημα της ΕΤ3 για επιπρόσθετη προβολή των πολιτιστικών δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται στα σχολεία της Δ. Εκ/σης. Τέλος η Σ.Ε.Π.Ε.Δ. απαντώντας στην ΕΡΤ3, διατυπώνει: "Επίσης θεωρούμε θετική πρωτοβουλία να παρουσιάσετε τους βραβευμένους μαθητές και σε άλλους τομείς της εκπαιδευτικής λειτουργίας, καθώς και τους μαθητές που δραστηριοποιούνται σε παράλληλες καλλιτεχνικές δραστηριότητες". Συμπληρωματικά, σε διαβιβαστικό προς τη σχολική κοινότητα έγγραφο, της Περιφερειακής Δ/νσης Εκ/σης Κεντρικής Μακεδονίας και του Προϊστάμενου Επιστημονικής Παιδαγωγικής Καθοδήγησης αναφέρεται: "Παρακαλούνται οι Δ/ντές των σχολικών μονάδων και οι εμπλεκόμενοι σε δραστηριότητες εκπαιδευτικοί να διευκολύνουν την προσπάθεια της ΕΤ3. Για τη συμμετοχή μαθητών οι Δ/ντές των σχολείων πρέπει να εξασφαλίσουν γραπτή συναίνεση  των γονέων ή κηδεμόνων τους".

·     Σε σχέση με το "Μελωδόραμα", προκύπτουν εύλογα ερωτηματικά για τον τρόπο κοινοποίησής του, στους εκπαιδευτικούς. Οι επικοινωνιακές πρακτικές των αμέσως προϊσταμένων αρχών – σε αντίθεση με την περίπτωση των Καλλιτεχνικών Μαθητικών Αγώνων – εξαντλήθηκαν στην προώθηση έγγραφων της ΕΡΤ, άνευ σκεπτικού και συγκεκριμένης απόφασης. Την  ίδια στιγμή, χρεώνεται στους διευθυντές η αποκλειστική ευθύνη της συμμετοχής του σχολείου, ενώ αίφνης, στο έγγραφο της αίτησης προβλέπεται - ονομαστικά – ένας υπεύθυνος καθηγητής. Επί πλέον, από τα ανάλογα έγγραφα προκύπτει ότι: Α) στους μεν πανελλήνιους Αγώνες του Υπουργείου ζητείται έγκριση γονέα Β) στον "πανελλήνιο διαγωνισμό της ΕΡΤ3 – Μελωδόραμα" δεν ζητείται. Αυτή η απουσία (σύγχυση;)  έγκρισης ενός εκάστου γονέα της συμμετοχής του παιδιού του, στο "Μελωδόραμα" εμμέσως πλήν σαφώς, βάλλει κατά του κύρους της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Οι ενστάσεις που μπορεί να εγείρει κάθε πολίτης, -κατά μείζονα λόγο- κάθε λειτουργός της Παιδείας, είναι πολλές και εστιάζονται τόσο σε τυπικά θέματα, όσο και στην ήδη διαμορφωθείσα εικόνα που εισπράττει η κοινωνία από τη μέχρι τούδε παρουσίαση του μαθητικού τηλεοπτικού διαγωνισμού "Μελωδόραμα". Ταυτόχρονα, προκύπτουν νέα ερωτήματα που χρήζουν απαντήσεως.

·     Σύμφωνα με ποιο σχεδιασμό και με ποιες εγγυήσεις παραχωρεί η Δημόσια Παιδεία στην ΕΡΤ δικαίωμα διοργάνωσης και εκμετάλλευσης τηλεοπτικών διαγωνισμών του μαθητικού δυναμικού του;

·     Ποιοι στόχοι της Παιδείας εκπληρώνονται από αυτή τη διοργάνωση;

·     Πώς διαφυλάσσονται μαθητές, γονείς, δάσκαλοι και κοινωνικό σύνολο από τις αρνητικές παρενέργειες, εγγενείς ή επίκτητες, αυτού του εγχειρήματος;

·     Εξέτασαν οι υπηρεσίες του ΥΠΕΠΘ κατά πόσο οι στόχοι του αναλυτικού προγράμματος μουσικής αγωγής (* εδώ και εδώ) και το πλαίσιο που τίθεται από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο στον τομέα της αισθητικής αγωγής, συγκρούονται με αυτή τη διοργάνωση;

·     Ήταν ενημερωμένοι και παρείχαν θετική γνώμη υπέρ αυτής της υλοποίησης, οι Σύμβουλοι Μουσικής του ΥΠ.Ε.Π.Θ.;

·     Τι καταδεικνύει η κατηγοριοποίηση των διαγωνιζομένων στους τομείς Α) Ελληνικής μουσικής (με τις υποκατηγορίες: Έντεχνο, Λαϊκό, Ποπ, Ρεμπέτικο και Β) Ξένης (;) μουσικής και ποιο το σκεπτικό έγκρισής της από τις υπηρεσίες του ΥΠΕΠΘ;

·     Οι εν λόγω, παράλληλες δράσεις της ΕΡΤ3, καθώς και το προφανές συμπίλημα τους, ήταν σε γνώση της κεντρικής διοίκησης της ΕΡΤ Α.Ε.; Υπήρξαν αντίστοιχες διευθετήσεις σε άλλα μέρη της Ελλάδος;

·     Με ποιους όρους εμπλέκονται στο διαγωνισμό, οι εταιρίες κινητής τηλεφωνίας (θα δοθεί ενδεχομένως τμήμα των εσόδων σε κοινωφελείς σκοπούς);

·     Η συγκεκριμένη δράση της ΕΡΤ3, γίνεται όντως προς όφελος των Μουσών, ή έχει ως μόνη επιδίωξη το κυνήγι του πρόσκαιρου κοινωνικού κύρους (status) και του εύκολου κέρδους, που εκ των πραγμάτων προβάλλονται ως απώτεροι στόχοι και βασικοί ρυθμιστές του τρόπου ζωής;

Αλλά ακόμα κι αν τα προηγούμενα είναι άκρατες υπερβολές, αποκυήματα φαντασίας ή άδικοι φόβοι, αρκεί κάποιος να ρίξει μια ματιά στο μέχρι σήμερα δημοσιοποιημένο έργο της παραγωγής "Πάμε καλά – 1ος Μαθητικός Τηλεοπτικός Μαθητικός Διαγωνισμός – 1ο Μελωδόραμα" και να παρατηρήσει:

·     Τον προσδιορισμό της εκπομπής όπως αυτός δίνεται από την ιστοσελίδα της ΕΡΤ (*) που αφήνει ελάχιστα περιθώρια σύμπλευσης, με το δημόσιο σχολείο. Οι υπεύθυνοι δεν μπήκαν στον κόπο –ούτε στα χαρτιά– να αναμορφώσουν και να αμβλύνουν τον κραυγαλέα σοβαροφανή και light χαρακτήρα της. Στο κλίμα των must & trendy της εποχής, διατήρησαν την εκπομπή στην κατηγορία «ψυχαγωγια» * (διασκέδαση;), δίπλα σε σόου, σειρές, design, ακυρώνοντας τον δημόσιο κοινωνικό της χαρακτήρα (*), με την κατά πόδας παρακολούθηση της "ελεύθερης" ραδιοτηλεόρασης.

·     Την προσπάθεια μιμητισμού κάθε παρακμιακής –πλην όμως προσοδοφόρου– πρακτικής, μιας παρωχημένης εικόνας της  Θεσσαλονίκης, που βρήκε στο πρόσωπο της ΕΤ3 την ευκαιρία Γιουροβιζιονοποίησης της αθωότητας και του δυναμισμού των μαθητών, μέσα σ’ ένα μουσικό (;) διαγωνισμό, και προς δόξαν μιας ανταποδοτικής, ηλεκτρονικής-τηλεοπτικής "δημοκρατίας", όπου ο νικητής δεν κρίνεται, αλλά ψηφίζεται (;)

·     Την προσπάθεια διέγερσης των ενστίκτων, τη διαρκή πρόκληση-πρόσκληση του εν δυνάμει τηλε-πολίτη, την προσβλητική φλυαρία των παρουσιαστών (και για την πολιτισμική συγκρότηση της ελληνικής περιφέρειας), τον ασυνάρτητο λόγο, την επιζήμια ανεπάρκεια τους, την εκβίαση του κεφιού, την εκμαίευση της οικειότητας, την επιβολή της κενότητος στη θέση του λόγου και του διαλόγου.

·     Την ευθεία παραπομπή στην ιδιωτεία τηλεοπτικών "Μουσικών Ακαδημιών", την ποσοτικοποίηση των στόχων (βλ. τηλεθέαση), τη φαλκιδευμένη χρήση του ανέξοδου μαθητικού και εκπαιδευτικού δυναμικού.

·     Την παραποίηση και τον ευτελισμό αξιών της παιδείας που προκύπτουν από το ύφος των παρουσιαστών της εκπομπής, τις ερωτήσεις των δημοσιογράφων της ΕΡΤ3 σε μαθητές και δασκάλους, ακόμα και από αυτόν τον λογότυπο που συνέχει τον έωλο τίτλο της εκπομπής.

·     Το πλασάρισμα των ευτελέστερων προϊόντων της ελεύθερης ανταγωνιστικής αγοράς, στους μαθητές και στους λοιδορούμενους υπαλλήλους, εκπαιδευτικούς-διατεταγμένους καταναλωτές. Γιατί να προτείνεται ο συμπαθής ταχυδακτυλουργός του «Γυάλινου Θεάτρου» και όχι, επί παραδείγματι το "Ήταν όλοι τους παιδιά μου",  του Άρθουρ Μύλλερ (τρέχουσα θεατρική περίοδος του Κ.Θ.Β.Ε.). Ίσως έτσι δε θα 'χαμε παρατράγουδα, ίσως ούτε και "Μελωδόραμα"… γιατί είναι όλοι τους οι μαθητές παιδιά μας.

·     Τη δύσκολη θέση του ανθρώπινου δυναμικού του ΥΠ.Ε.Π.Θ. που σύρεται σε μια χαμηλού επιπέδου τηλεοπτική διαχείριση.

·     Την διαμόρφωση νέων ηθών μουσικής και παιδείας με το άνοιγμα της κερκόπορτας (;) στην τηλεοπτική λαίλαπα.

ΤΕΛΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΚΕΨΕΙΣ

·     Κλίνει βίαια ή όχι, η ζυγαριά της παιδείας προς μια πρόχειρη και εσπευσμένη τακτική για δήθεν επαγγελματική αποκατάσταση;

·     Συμβαδίζουν αυτές οι πρακτικές με την αποστολή του Υπουργείου Παιδείας αλλά και της δημόσιας τηλεόρασης (*) η οποία ως μοναδικό knowhow (;) - πανάκεια χρησιμοποίησε το καταστροφικό θέσφατο "είμαι στην TV, άρα υπάρχω";

·     Συντελείται η υποβάθμιση της μουσικής αγωγής στα σχολεία; όταν Α) επαναλαμβάνεται στην εκπομπή η κυριαρχούσα, αντιφατική άποψη ότι η μουσική και οι λοιπές "καλές τέχνες" θεωρούνται άκρως σημαντικές δράσεις, αλλά εκ του περισσού, Β) ταυτίζεται, ελαφρά τη καρδία, με την διασκέδαση (;) και με την οριοθέτηση του μουσικού επαγγέλματος, αποκλειστικά στην κατηγορία light performance & show biz;

·     Αναρωτηθήκαν οι εμπνευστές μιας εκδοχής της φέιμ φάσιον παντραγουδούσης Ελλάδος– ότι (και) με τη συμβολή τους, η ασύμβατη με τις συνταγματικές ορίζουσες της παιδείας, βρίθουσα ακκισμών, κακής αισθητικής αισθησιακή τηλεοπτική διευθέτηση, ελάχιστα πλέον θα υπολείπεται μιας ολοκληρωτικής επικράτησής της στην καθημερινή σχολική πράξη; Έδειξαν την ίδια σπουδή στα χρονίζοντα θεσμικά και πρακτικά, φλέγοντα ζητήματα της μουσικής μας παιδείας, που χρόνια παραπαίουν μεταξύ σφύρας και άκμονος;

·     Η προβεβλημένη παρουσία του ιδιωτικού φρουρού (security), εισάγει άκομψα το καινοφανές διαφημιστικό ύφος,  που φέρει η επάλληλη αναφορά στο Υπουργείο Παιδείας, στους παράγοντές του, αλλά και σε κάθε εμπλεκόμενο σπόνσορα (βλ. ευχαριστίες κατά την αποφώνηση). Την ίδια στιγμή πριμοδοτείται με απροσδόκητο τρόπο το «θέσφατο» της τεχνητής ανάγκης για την «ασφάλεια», που εκ του αποτελέσματος, συμπλέει με την κυριαρχούσα τάση επιβολής παγκόσμιων στερεοτύπων, στο πλαίσιο της νέας πολιτικής ορθότητας. Μήπως, η επιζητούμενη γηπεδική συμπεριφορά στις επανειλημμένες προτροπές της παρουσιάστριας, για συνθήματα και άλλα προπετή, είναι η αιτία της παρουσίας του φρουρού (security), που –σε πρώτο επίπεδο– αποδυναμώνει τον προηγούμενο μας ισχυρισμό; Είναι ζήτημα χρόνου να δούμε και ν’ ακούσουμε: Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία, υπό το άγρυπνο βλέμμα του ένστολου νεαρού.

·     Συνεχίζοντας, τελικά, με το ρυθμό αυτό, σ' αυτή την πορεία, πόσο άραγε απέχουμε από τη φράση "Το Ελληνικό Κράτος είναι μια ευγενική προσφορά τ… …………….. ";

Η ΕΡΤ3 δεν οφείλει να γνωρίζει τα περί μουσικής παιδείας και τους στόχους της, ούτε το προβληματικό της τοπίο [να αναφέρουμε ένα μόνο στοιχείο: δύο υπουργεία εποπτεύουν τη μουσική παιδεία. Αυτά συνήθως συγκρούονται μεταξύ τους στους τύπους, ενώ πρακτικά υιοθετούν ό,τι έχει θεσμοθετηθεί από το αρχαιότερο (ΥΠΠΟ), που στρουθοκαμηλικώς υποκρίνεται ότι παραμένει προσκολλημένο σε μια εκδοχή της Γαλλικής Επανάστασης και της Κλασικής Βιέννης]. Το ΥΠΕΠΘ όμως που εκ φύσεως έχει διαφορετικό σκοπό από αυτόν μιας Ανώνυμης Εταιρίας, μάλλον οφείλει να ενημερώνει υπεύθυνα την ΕΡΤ Α.Ε, ανταποκρινόμενο στα τυχόν αιτήματά της για διαπραγμάτευση θεμάτων παιδείας και πολιτισμού. Μια ενδεχόμενη συνεργασία οφείλει –προφανώς– να ενέχει εκείνες τις προϋποθέσεις, ώστε να μπορεί το δημόσιο σχολείο (το πρωί), να συνομιλεί με την κρατική τηλεόραση (το βράδυ). Έως τότε, κάποιοι πολίτες και δημόσιοι λειτουργοί της παιδείας, έχουν το δικαίωμα να προσθέσουν ένα ερωτηματικό στον τίτλο της εκπομπής που παρουσιάζεται (το απόγευμα) από την ΕΤ3.

Τέλος, θεωρούμε ότι η αρχική μας αναφορά στην ακροτελεύτια συνταγματική διάταξη, υποστηρίζει τις ενστάσεις μας, οι οποίες πρωτίστως τίθενται υπό την κρίση των συνταγματολόγων.

31-3-2006

 

Κείμενο της Π.ΕΚ.ΟΡ.Α.ΣΥ.Δ.

Επιστροφή στην προηγούμενη σελίδα